bosnia logo Tradicionalno kulinarstvo u BiH

UVOD  

OSOBINE  

RIJECI  

RECEPTI  

ASCINICA  

JELOVNICI  

SALDISANJE  

MANJE POZNATE RIJECI

Neki pravi tradicionalni izrazi bosanske kuhinje se razlikuju ili imaju drugo funkcionalno znacenje od danasnjih, te cemo ovdje navesti neke, vise radi primjera, jer ova materija zahtijeva temeljitiju obradu. Ovdje cemo navesti neke glagole i neke izraze:

agditi, uagditi - znaci nesto osladoriti - proces poprimanja sladora

cevabiti, scevabiti (nek se scevabi) - ima funkciju dinstanja, tj. kuhanja u vlastitoj vodi, saftu odnosno vlastitoj masnoci

dolmiti - oznacava nesto puniti, nadijevati (dolmiti janje, dolmiti tikvice, dolmu, a ponekad i dolmiti pitu, nadolmiti pitu)

icramiti, poicramiti - oznacava gostiti i ugostiti

hamur - oznacava kvasac, ukvasano tijesto, a isto tako i svaku smjesu, nadjev

iskolaciti - znaci od smjese napraviti kolacice (cuftice, kuglice)

kuhati, zakuhati, skuhati - oznacava nesto mjesiti, te se tako kaze kuhati pitu, skuhati kruh, skuhati kolace

krckati - oznacava vrijuckati, na tihoj vatri variti (kuhati); neka krcka, neka se tiho vari (kuha)

kavurisati - oznacava pihtijati, nesto skavuristati, znaci nesto spihtijati, upihtijati

kolacici - u Bosni se razumijevaju razlicito oblikovani zalogaji od mljevenog mesa

kulanisati - oznacava konzumirati, trositi, upotrebljavati

potiriri - oznacava postaviti nadjev na jufku

kurisati - oznacava postaviti, namjestiti

kutarisati - oznacava vareno ili peceno jelo postaviti u tanjire, zdjele, sahane ili druge posude

istaviti - oznacava neko jelo, napitak skinuti sa vatre

peci - oznavaca nesto peci na vatri, u peci, pecnici, dakle sve ono sto se postavlja na vatru bez vode (kasnije moze doci voda). Tako se u Bosni kaze - peci kafu, ispeci kafu, kafu mi ispeci, jer se kafeni toz (mljevena, tucana kafa) sipa u suhu, praznu dzezvu, koja se stavlja na vatru i onda zalijeva kipucim serbetom (danas kipucom vodom). Tako se kaze - peci lonac, jer se lonac stavlja u pekarsku pec, na ognjiste, u pecnicu, na stednjak, bez dodatka vode, kao peci halvu, jer se najprije na maslu przi (pece) brasno (zaprska), a zatim se isprzeno brasno zalijeva agdom, isto tako se kaze peci bestilj (pekmez), jer se kasnije stavlja na vatru bez vode;

namladiti - oznacava ponovo prekuhati nakvasan kruh, obrasniti i slicno;

pobabiti - oznacava pustiti neko jelo neko vrijeme da se sok ili dodatak (povlaka, kiselo mlijeko i sl.) upije i sjedini sa jelom, odnosno pustiti neko jelo da dobije pravi kvalitet ( u pecnici ili van nje - da se pobabi);

zakuhati - oznacava zavrsiti neko jelo, kao dodati corbi tarhanu i pustiti da se skuha

pristaviti - oznacava staviti na vatru neko jelo, napitak;

raspariti - oznacava povratiti svjezinu jelu pomocu pare, npr. pitu (kada provrije voda u serpi, na tu serpu se stavi tepsija sa pitom);

saldisati - oznacava servirati;

scufteriti - se kaze da se jelo ne razabere, ne naraste, nego se stisne

uhasuliti - oznacava kulinarski uspjeti spraviti jelo

umok - oznacava sos, umak;

uzdurisati - oznacava nesto montirati (u hotelijerskom smislu)

variti - oznacava nesto kuhati, vecinom sa vodom ili sa umakom koji pusti povrce; tako se kaze - variti pilav, variti pirjan, variti mandru, variti puru, itd;

zacvariti, zacvrknuti - znaci uzavriti buter (ili drugu masnocu) i tako vrelim zaciniti neko jelo;


Sadrzaj stranica je © 1988 Alija Lakisic, knjiga BOSANSKI KUHAR u izdanju Svjetlost Sarajevo
Layout i razvoj © 1998 CBIP Europe, kontakt Frank or Damir - ove stranice su dio projekta Domovina.Net,